Dünya genelinde cinsel yolla bulaşan hastalıklarda artış yaşanıyor. Bilhassa klamidya, bel soğukluğu, frengi ve HPV üzere enfeksiyonlar daha sık görülüyor. Üroloji uzmanı Doç. Dr. Akif Diri, bunun esas nedenlerinin korunmasız cinsel ilgi, genç yaşta cinsel yaşama başlanması, partner değişiminin artması olduğunu söyledi.
İSTANBUL (İGFA) – Dünya Sıhhat Örgütü’nün (WHO) datalarına nazaran, dünya genelinde her gün 15-49 yaşlarındaki bir milyon şahsa Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon (CYBE) tanısı konuyor. Üroloji uzmanı Doç. Dr. Akif Diri, özellikle klamidya, bel soğukluğu (gonore), frengi (sifiliz) ve HPV üzere enfeksiyonların son yıllarda daha sık görüldüğünü söyledi. Kelam konusu enfeksiyonların tedavi edilebildiğini belirten Doç. Dr. Akif Diri, [hepatit B, herpes simpleks virüsü (HSV), HIV ve insan papilloma virüsü (HPV)] viral enfeksiyonların da en sık görülen 8 enfeksiyon ortasında yer aldığına dikkat çekti. Bunun en önemli nedenlerini korunmasız cinsel münasebetin yaygınlaşması, cinsel ömrün genç yaşta başlaması, toplumsal medya ve dijital platformların tesiriyle daha sık partner değiştirilmesi olarak söz eden Doç. Dr. Diri, antibiyotik direnci ve tarama programlarının yetersizliğinin de enfeksiyon artışının sebepleri ortasında sayılabileceğini belirtti.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, kısırlık, kanser ve gebelik komplikasyonları yoluyla cinsel ve üreme sıhhati üzerinde direkt tesirli olarak HIV riskini artırabiliyor.
Dünyada ve Türkiye’de halk sıhhati sıkıntısına dönüşen Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon (CYBE) bakımından en yüksek risk kümesi 15–24 yaşlarındaki genç erişkinler. Bu yaş kümesinde cinsel eğitim seviyesi düşük, partner sayısı daha fazla ve prezervatif kullanımı yetersiz. Cinsel temas yoluyla en az 30 farklı bakteri, virüs ve parazit bulaşabiliyor. Üstelik kimi CYBE’ler gebelik, doğum ve emzirme periyodunda anneden çocuğa geçebiliyor.
Kadınlar menopozdan sonra daha savunmasız
Her yaş kümesi ve cinsiyette görülebilen CYBE’ler bilhassa ileri yaşlarda, boşanma sonrası yeni münasebetlere girenlerde yahut eş kaybı sonrası partner değiştirenlerde ortaya çıkabiliyor.
Kadınların menopoz sonrası daha savunmasız hale geldiğine işaret eden Doç. Dr. Akif Diri “Çünkü vajinal dokular zayıflar ve enfeksiyona yatkınlık artar. Ayrıyeten yaşlı bireylerde bu hastalıkların belirtileri daha az fark edilebilir ve teşhis gecikebilir.” Dedi.
Uzun müddet sessiz kalabilir
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların kimilerinin uzun mühlet belirti vermediğini anlatan Doç. Dr Akif Diri’nin verdiği bilgiye nazaran en yaygın belirtiler idrar yaparken yanma, sarı-yeşil yahut köpüklü genital akıntı, genital bölgede kaşıntı, ağrı, ülser yahut siğiller ve bağ sırasında yahut sonrasında ağrı ve kanama olarak gösteriliyor.
Diri, HPV ve klamidya üzere birtakım enfeksiyonların uzun müddet sessiz kalabildiğini ve bunun bulaş riskini artırdığını söyledi.
Özellikle klamidya ve gonore üzere enfeksiyonlar kısırlığa neden olabiliyor.
Kadınlarda tüplerde hasar yaparak dış gebelik ve tüp tıkanıklığına yol açabilirken, erkeklerde sperm taşıma yollarını etkileyerek epididim ve prostatta kalıcı doku hasarı bırakabiliyor.
Bu tesirlerin ekseriyetle çabucak ortaya çıkmadığını belirten Canlı, “Sessiz enfeksiyonlar yıllar içinde tahribat yapabilir. Tedavi edilmezse kısırlık kalıcı hale gelebilir, fakat erken teşhis ve uygun tedaviyle bu risk büyük oranda önlenebilir” dedi.
Sperm kalitesini düşürüyorlar
CYBE’ler prostat bezini de etkileyebiliyor ve prostatit denilen prostat iltihabına yol açabiliyor. Dr. Diri özellikle klamidya, gonore, trikomonas ve kimi mikoplazmaların prostatta akut ya da kronik inflamasyona neden olabildiğini söyledi:
“Bu enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde kronikleşebilir ve hastada uzun müddetli pelvik ağrı, idrar yakınmaları ve cinsel işlev bozuklukları üzere meseleler yaratabilir.
Ayrıca bu iltihabi süreçlerin prostatın sekresyon yapısını bozarak dolaylı yoldan sperm kalitesini düşürdüğü de biliniyor.”
Tek eş riski azaltır
Tek eşliliğin bulaş riskini azalttığını ancak mutlak muhafaza sağlamadığını belirten Dr Canlı “Özellikle bireylerin geçmişte geçirdiği enfeksiyonları fark etmemesi halinde partnerine bulaş olabilir. Bu nedenle yeni bir bağa başlamadan evvel CYBE taramaları yapılmalı. Ayrıyeten HPV ve hepatit B aşıları olunmalı. Korunmasız ilgiden kaçınılmalı ve bağışıklık sistemi güçlü tutulmalı” diye konuştu.
Sağlık çalışanları tehdit altında
Mesleki açıdan sıhhat çalışanları iğne batması yahut beden sıvılarına maruz kalma nedeniyle risk altında. Ayrıyeten sık seyahat eden askerler, denizciler, uzun yol sürücüleri üzere birtakım meslek kümelerinde da risk artabilir.
CYBH etkenlerinin prostat bezini etkileyerek prostatit denilen prostat iltihabına yol açabileceğini tabir eden Dr. Diri “Özellikle klamidya, gonore, trikomonas ve kimi mikoplazmalar prostatta akut ya da kronik inflamasyona neden olabilir. Bu enfeksiyonlar tedavi edilmediğinde kronikleşebilir ve hastada uzun müddetli pelvik ağrı, idrar yakınmaları ve cinsel işlev bozuklukları üzere meseleler yaratabilir. Ayrıyeten bu iltihabi süreçlerin prostatın sekresyon yapısını bozarak dolaylı yoldan sperm kalitesini düşürdüğü de bilinmektedir” diye konuştu.
