Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve UlaşımPark konut sahipliğinde gerçekleşen UITP Avrasya Konferansı’nda “Kentsel Raylı Sistemlerde Planlama ve Yatırımlar” konusu masaya yatırıldı.
KOCAELİ (İGFA) – Kocaeli Kongre Merkezi’nde düzenlenen UITP Avrasya Konferansı’nın birinci gününde “Kentsel Raylı Sistemlerde Planlama ve Yatırımlar” konusu masaya yatırıldı. Mevzuyla ilgili düzenlenen panelin moderatörlüğünü Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Dr. Hayri Baraçlı yaptı.
Panelin konuşmacıları ise Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Yalçın Eyigün, UITP Genel Sekreteri Mohamed Mezghanı ve Kent Plancısı ve Ulaşım Siyasetleri Uzmanı Prof. Dr. Ela Babalık oldu. Konuşmacılar, raylı sistemlerin yeni planlara uyumlu olarak yapılmasının yanı sıra planlama yapılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği mevzularında iştirakçilerle niyetlerini paylaştı. İki gün sürecek olan konferansta alanında uzman isimler iştirakçilere birikimlerini aktaracak.
“ULAŞIM SİSTEMİ KENTİN KİMLİĞİNİ YANSITIR”
İki istikametli etkileşimde ulaşım siteminin kente tesirlerinden kelam eden Kent Plancısı ve Ulaşım Siyasetleri Uzmanı Prof. Dr. Ela Babalık, Kocaeli’de tramvay örneğinin kentin kimliğine tesir ettiğini belirterek, “Yapıların içinde erişilebilirlik çok kıymetli. Her raylı sistem istasyonu için değil lakin değerli raylı sistemler için dünyada mimarı yarışlar düzenleniyor. Kentin en değerli erişilebilirliğini sağlayan bir yapının yanındayım demek çok değerli. Ulaşım sistemi, kentin kimliğine ve imgesine de tesir ediyor. Kocaeli’de tramvayın yüksek bir platformdan gitmesi, çok kıymetli bir imge örneği. Tramvay yatırımının kentin imgesine kıymetli bir katkısıdır. Hem sanat yapılarını hem mimari yapıları kente entegre etmek gerekiyor” diyerek, mimari ve sanatsal yapıların raylı sistemlerle birlikte düşünülmesi gerektiğinin altını çizdi.
“RAYLI SİSTEMLER YENİ PLANLARA UYGUN OLMALI”
Raylı sistemlerin planlanma sürecinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklayan Prof. Dr. Babalık, “Bir raylı sitem planlanırken kentin mekânsal ve metropolitan planlarına, kentin mekansal büyüme planlarına referans vererek gelişmek ülkemizde yerleşmiş bir durum. Bir kentte raylı sitem sınırının yatırımı yapılırken arazi kullanım cinslerine hizmet etmek kıymetli. Kocaeli’de tramvayın; otogara, kongre merkezine, hastaneye gitmesi tüm bunlar güzel entegrasyon örnekleri. Yeni bir plan geliştirdiğimizde buna kentin raylı sistemleriyle gidebiliyor muyum? Bunu yerleştirmek çok değerli. Plan değişiklikleri yapıldığında trafik tesir değerlendirmesi tahlili de yapılması mecburidir. Sıkıntı bir planlama kültürü ancak kesinlikle yerleştirilmesi ve geliştirilmesi gereken bir planlama kültürü” dedi.
“ARAÇLAR İKLİME UYGUN TASARLANMALI”
İklim değişikliklerinde raylı sistemlerin dönüşümü konusunda konuşan Prof. Dr. Babalık, “Bu planlamaya entegre edilen bir husus. Kocaeli’de tramvay örneğine bakalım. İçindeki iklimlendirmeyi inceledim. Aracın dirençliliği açısından beyaz çatılı araçlar dikkate alınmaya başlandı. Kentlerdeki yeşil araçlar, ağaçlıklı yollar ısı adası tesirini kırabilecek özellikler. Gölgelikli, ağaçlıklı yollar durak dizaynları çok kıymetli. Bunlar, sıcak havanın tesirinden bekleyeni koruyacak formda tasarlanmalı. Yeşil çatı ve yeşil tramvay yolu ile şiddetle yağan yağmurun süratle taşkına yol açmasını en azından erteleyebiliyor” tabirlerini kullandı.
“30 YILDIR RAYLI SİSTEMLERLE UĞRAŞIYORUM”
Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Yalçın Eyigün ise müdürlüğün çalışmalarından bahsederek, “Toplu taşıma neden yapılır, kentler nereye gitmeli? Bence en başta bunu çözmeliyiz. 30 yıldır raylı sistemlerle uğraşıyorum. Tahir Hocam benim kadar uğraşmamıştır ancak benim uğraştığımın ötesinde bir şey söyledi. Bunu hepimizin kulağımıza küpe yapması lazım. AYGM, 15 yıl öncesine kadar raylı sitemleri planlayan ve büyükşehirlerin yapmak istediği planları onaylardı. 2011’den sonra raylı sistemlerin imali ve teslim edilmesini de yapıyoruz” diye konuştu.
“FOSİL YAKITLI ARAÇLARI SONLANDIRMAK İSTİYORUZ”
Yalçın Eyigün, kelamlarının devamında, “Bir kent, 500 binleri buluyorsa raylı sitemin gereksinimini da üretebilir. Yeşil mutabakata uyan bir kente dönüşüm elbette ki raylı sistemlerle olur. Tramvay aracının içinde kaç kişiyi taşıyacağımız değerli. 10-15 kişi taşıyan bir minibüs gece 11’e kadar çalışıyor lakin bir tramvay da büyük elektrik gücü sarf ediyor. Lokal ve ulusal bazda buna dikkat ediyoruz. Lastik tekerlekten elektriğe dönüşümde üstün süratli tren projemiz kent içi değil lakin bulunduğumuz kente, Sakarya’ya, İstanbul’a ve Ankara’ya hizmet edecek bir proje ile akaryakıt bazlı tüketim olan fosil yakıtlı araçları sonlandırmak istiyoruz. Bu manada bütün büyükşehirlerde yürüttüğümüz çalışmalar var” dedi.
“BÜYÜKŞEHİRLERLE İRTİBAT HALİNDEYİZ”
Yalçın Eyigün, lokal idarelerle uyum konusunda ise, “Japonya’da Tokyo yakınlarında Tsukuba çizgisi vardır. Kentsel geliştirme ve arazi geliştirmenin eseri olan bir çizgi. Mahallî idarelerle etkileşim ve uyumu olmazsa olmaz olarak görüyoruz. Kuzey Metro Çizgisini bir arada planladık. Güney Metro Çizgisini kendileri planladı fakat biz tekrar uyum içindeyiz. Yalnızca biz yaparsak gerçek yapmış olmayız. Bütün büyükşehirlerle irtibatımız daha projenin başında başlıyor. Bu yollarda bir arada yürümek çok doğru” sözlerini kullandı.
“TOPLU TAŞIMA HER AÇIDAN FAYDALI”
UITP Genel Sekreteri Mohamed Mezghanı ise yönetişim ve finansman konusunda metro yatırımlarının bağlantısını aktardı. Mezghanı, “Bu bahiste yöneticilerin oynadığı rol kıymetli. Toplu taşımayı bir idare koordine ve organize ediyor. Belediyeler var lakin dünyanın her yerinde belediyeler müdahale etmiyor. Bizim bir idareye gereksinimimiz var uyumu sağlayacak. Raylı sistemlerde birebir vakitte fonlamaları nasıl yapacağına bakmaları lazım. Toplu taşımanın faydaları var iktisat için etraf için kent için. Toplu taşımada kamu fonlarının olması da olağan. Dünyada genelde devlet fonları sağlıyor” diye konuştu.
“PROJE KENT İÇİN DÜZGÜN GÖRÜLMELİ”
Kent içi raylı sistemlerin başarılı bir halde uygulanması konusuna da değinen UITP Genel Sekreteri Mohamed Mezghanı, “Projenin kente entegre edilmesi bu projenin tesirleri neler olacak bunları görmeye çalışıyoruz. Bu projelerin regülasyonu siyasetlerle ilerlemeli. Kimi kentlerde bu projelerin siyasi zorluklara karşın başarılı formda yapıldığını görüyoruz. Projenin kent için güzel görünmesi kıymetli. Siyasi devamlılık sağlanması ve siyasi olarak da dayanağa devam edilmesi gerekiyor” biçiminde konuştu.
“AVRUPA RAYLI SİSTEMLERDE YAVAŞ”
Raylı sistemler konusunda planlamanın olabildiğince erken yapılması gerektiğini belirten Mezghanı, “Kısa vadede planlama yapıp bunu uygulamaya koymamız gerekiyor. Paydaşlarla bir ortaya gelmeniz gerekiyor. Bir tren siteminiz, raylı siteminiz olduğu vakit paydaşların da kabul etmesi gerekiyor. Kentin kendi tarzı var, insanları kendi tarafına çekmeniz gerekiyor. Avrupa’nın raylı sistem uygulamalarında çok yavaş olduğunu görüyorum. Bunları nasıl daha âlâ optimize edebiliriz ona bakıyoruz” dedi.
