Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Lideri Şemsi Bayraktar, 15 Ekim Dünya Bayan Çiftçiler Günü hasebiyle yaptığı yazılı açıklamada, bayan çiftçilerin ziraî üretimdeki kritik rolüne vurgu yaptı. Lakin, bayan çiftçilerin toplumsal güvenlikten gereğince yararlanamadığını ve ekonomik-sosyal olarak ikinci planda kaldığını belirtti.
ANKARA (İGFA) – TZOB Ziraat Odaları Bilgi Sistemi (ZOBİS) datalarına nazaran 2024’te 754 Ziraat Odası’na kayıtlı 956 bin 643 bayan çiftçinin bulunduğunu, bu sayının toplam üyelerin yüzde 18,14’ünü oluşturduğunu belirtti.
Çiftçilerin yaş ortalaması 59’a yükselirken, bayan çiftçilerde bu oran 61. Yaş dağılımı, tarımda genç nüfusun süratle azaldığını gösteriyor: yüzde 35’i 65 yaş üstü, yüzde 35’i 50-64 yaş aralığında, yalnızca yüzde 5’i 18-32 yaş kümesinde.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2024 datalarına nazaran, 427 bin 298 mecburî Tarım BAĞ-KUR’lu çiftçinin yüzde 24,69’u (105 bin 478) bayan. Fakat bayan çiftçilerin yalnızca yüzde 11’i prim ödeyebiliyor; çoğunluk gelir yetersizliği nedeniyle sistem dışında kalıyor.
Aylık Tarım BAĞ-KUR primi 8 bin 971,90 TL (indirimli 7 bin 671,60 TL), bu da bilhassa bayan çiftçiler için büyük bir yük.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kadın çiftçilerin aile işletmelerinde “ücretsiz aile işçisi” olarak çalıştığını, emeklerinin “aile içi katkı” olarak görülerek üretici kimliklerinin gölgelendiğini vurguladı.
Anayasa’nın 10. ve 60. unsurları eşitlik ve toplumsal güvenlik hakkını teminat altına aldığını lakin kırsaldaki bayanların birçoklarının hala garantisiz olduğunu söz eden Bayraktar, “Bu, yalnızca tarım değil, sosyo-ekonomik bir sorun” dedi.
Bayraktar, tarımın ve bayan çiftçilerin güçlendirilmesi için şu teklifleri sundu:
