BM İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi COP30, Brezilya’nın Belem kentinde tamamlandı. Ağır diplomasi trafiğinin akabinde COP31’in Türkiye’de düzenlenmesi konusunda tüm taraflar uzlaştı. Türkiye, tarihinde birinci defa COP’a mesken sahipliği yapacak.
ANKARA (İGFA) – Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 30. Taraflar Konferansı (COP30) Belem’de sona erdi. Türkiye’yi Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un temsil ettiği toplantılar, Türkiye açısından tarihi bir diplomasi başarısıyla sonuçlandı.
Türkiye’nin 2022’de duyurduğu adaylık sürecinin akabinde yürütülen müzakerelerde taraflar, COP31’in Türkiye’de yapılması konusunda mutabakata vardı. Aktifliğin başkanlığını Türkiye, müzakere başkanlığını ise Avustralya üstlenecek. Pre-COP’un Pasifik ülkelerinden birinde yapılması kararlaştırıldı. Uzlaşma metni, Türkiye’nin de içinde bulunduğu Birleşmiş Milletler’in “Batı Avrupa ve Diğerleri” (WEOG) kümesinde kabul edildi.
196 ÜLKENİN ÖNDERLERİ TÜRKİYE’DE BULUŞACAK
Türkiye, “hiçbir ülkenin geride bırakılmadığı, adil ve kapsayıcı bir diplomasi” vizyonuyla mesken sahipliğini elde etti. COP31 ile birlikte Türkiye, global iklim müzakerelerinin en değerli platformunda birinci defa mesken sahipliği yapacak; 196 ülkenin önderini ağırlayacak. Tertibin hangi kentte yapılacağı ise önümüzdeki süreçte netleşecek.
Bakan Murat Kurum, daha evvel COP31’i Antalya’da düzenlemeyi hedeflediklerini açıklamıştı. Antalya’nın ulaşım, konaklama ve tertip kapasitesiyle öne çıktığını vurgulayan Kurum, kentin 2015 G20 Zirvesi’ndeki başarılı konut sahipliğine dikkat çekmişti. Başkanlar Zirvesi’nin ise İstanbul’da yapılması planlanıyor.
TÜRKİYE’NİN COP31 YOLCULUĞU
Türkiye, COP31 adaylığını 2022’de Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentindeki COP27’de açıklamıştı. Türkiye ile WEOG kümesindeki Avustralya’nın tıpkı duruma talip olması nedeniyle yaklaşık iki yıl süren dostça müzakereler yürütüldü. Bu süreçte Türkiye, birçok ülke ile diplomatik temaslarını ağırlaştırdı. Belem’deki 5 günlük müzakere maratonunda Türkiye’nin hazırlığı ve kararlılığı net biçimde ortaya kondu.
TÜRKİYE–AVUSTRALYA ORTASINDA AĞIR MÜZAKERE
Bakan Kurum, Avustralya ile yürütülen görüşmelerde Türk–Anzak tarihi dostluğuna vurgu yaparak, iklim krizi karşısında ortak çaba anlayışının değerini lisana getirdi.
Kurum, Türkiye’nin iklim değişikliğinin tesirlerini Akdeniz havzasında en ağır yaşayan ülkelerden biri olduğunu belirterek, gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında tarihî sorumluluğunun düşük olmasına karşın kararlı iklim hareketleri yürütüldüğünü vurguladı.
Türkiye’nin İklim Kanunu, Sıfır Atık Hareketi, döngüsel iktisat uygulamaları ve yenilenebilir güç kapasitesiyle 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’ne emin adımlarla ilerlediğini tabir eden Kurum, Türkiye’nin çok taraflı iklim diplomasisinde liderlik etmeye hazır olduğunu söyledi.
COP NEDİR?
197 ülkenin iştirakiyle her yıl düzenlenen COP toplantısında, ülkelerin sera gazı azaltım amaçları, ahenk siyasetleri, iklim finansmanı, kayıp-zarar düzenekleri ve karbon piyasalarının kuralları belirleniyor. Birleşmiş Milletler nezdinde düzenlenen “Taraflar Konferansı”nda (COP) “Taraflar” tarifi 1992 yılında birinci BM İklim Anlaşması’na imza atan ülkeleri tabir ediyor. COP, 1992 tarihli Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi’nin (BMİDÇS) en üst karar organı olarak, global iklim kriziyle çaba sistemlerinin belirlenmesinde kıymetli bir rol oynuyor. Kontrata taraf olan ülkeleri bir ortaya getiren bu dorukların birincisi, 1995 yılında Almanya’nın Berlin kentinde düzenlendi.
