Bilimsel tahliller ve 30 bin senaryoya dayalı çalışmalarla tsunami riskine karşı hazırlanan İzmir’de, Seferihisar pilot bölge seçildi. UNESCO takviyeli CoastWAVE 2.0 kapsamında “Tsunamiye Hazır Kent” adayı olan ilçede tahliye rotaları oluşturulup bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Gaye, Haziran’da milletlerarası sertifikayı almak.
İZMİR (İGFA) – İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020’de Seferihisar açıklarında meydana gelen zelzelenin akabinde yaşanan tsunami sonrası kenti deniz kaynaklı afetlere karşı hazırlamak maksadıyla çalışmalarını sürdürüyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” kapsamında İzmir’in yaklaşık 600 kilometrelik kıyı şeridi incelendi, 30 bine yakın senaryo kıymetlendirilerek “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” hazırlandı. Bilimsel bilgilerle hazırlanan haritalarla, mümkün bir tsunami durumunda riskli alanlar ve tesir seviyeleri ortaya kondu.
SEFERİHİSAR PİLOT BÖLGE SEÇİLDİ
Bu çalışmalar doğrultusunda Seferihisar ilçesinin, UNESCO dayanaklı Hükümetlerarası Oşinografi Kurulu (UNESCO-IOC) tarafından dünya genelinde yalnızca 7 ülkede yürütülen CoastWAVE 2.0 Projesi kapsamında dünya çapında sertifikalandırılması için müracaat yapıldı. İzmir Valiliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi, AFAD, Seferihisar Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Zelzele Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmaların akabinde ilçe İzmir’in birinci “Tsunamiye Hazır Kent” adayı oldu.
TAHLİYE ROTALARI OLUŞTURULDU, BİLGİLENDİRME PANOLARI YERLEŞTİRİLDİ
Seferihisar’da milletlerarası 12 temel kriteri karşılamak üzere çalışmalara başlandı. Akarca, Sığacık ve Ürkmez başta olmak üzere Seferihisar genelinde tsunami tahliye rotaları belirlendi. Vatandaşların afet anında inançlı alanlara süratli ulaşabilmesi için Trafik Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından bilgilendirme panoları ve yönlendirme tabelaları yerleştirildi. Bilhassa ilköğretim ve lise öğrencilerine yönelik eğitimler düzenlenerek afet şuurunun toplumun tüm kısımlarına yayılması hedeflendi.
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Sarsıntı Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Nurcan Meral Özel, Seferihisar Sığacık bölgesinin tsunami riski açısından kritik bir noktada bulunduğunu belirterek, Ege Denizi’ndeki tsunami üretme potansiyeline sahip fay zonlarına yakınlığı ve deniz altı heyelanlarını barındırması nedeniyle bu bölgenin özel değer taşıdığını aktardı. 2020 yılında yaşanan zelzelenin akabinde oluşan tsunaminin önemli hasarlara yol açtığını hatırlatan Özel, “Seferihisar-Sığacık, son yüzyılda Türkiye’de tsunami görülen tek ilçe diyebiliriz. Bu olay bize riskin ne kadar somut olduğunu gösterdi” sözlerini kullandı. Projede erken ihtar sistemleri ve siren altyapısının da kurulacağını belirten Özel, bilhassa yaz aylarında artan nüfus dikkate alınarak güvenlik tedbirlerinin güçlendirildiğini kaydetti.
“DENİZ ÇEKİLMESİ TSUNAMİ İŞARETİDİR”
Proje araştırmacılarından ODTÜ İnşaat Mühendisliği Kısmı emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ise tsunami bilgilendirme panolarının hayati değer taşıdığını söyledi. Yalçıner, “Deprem sonrası denizde ani çekilme tsunami riskinin birinci işaretidir. Bu türlü bir durumda vatandaşların vakit kaybetmeden tahliye rotalarını kullanarak inançlı bölgelere yönelmesi gerekiyor. Yerleştirilen panolar ve tabelalar bu süreçte hayat kurtaracak” dedi. Dere yataklarının tsunami açısından kritik alanlar olduğuna dikkat çeken Yalçıner, “Tsunami dalgaları bu çeşit alanlarda daha tesirli olur. Bu nedenle birinci panoları dere yataklarına yakın noktalara yerleştirdik” diye konuştu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, bilimsel modelleme, saha uygulamaları ve eğitim çalışmalarını bir ortaya getiren proje tamamlandığında, elde edilen tecrübesi İzmir’in tüm kıyı ilçelerine yaymayı planlıyor. İlerleyen süreçte projenin Türkiye geneline yayılması hedefleniyor.
TATBİKAT YAPILACAK, MAKSAT SERTİFİKA
Çalışmalar kapsamında mayıs ayı sonunda geniş iştirakli bir tsunami tahliye tatbikatı gerçekleştirilecek. Sürecin muvaffakiyetle tamamlanması halinde Seferihisar 16 Haziran 2026’da UNESCO-IOC tarafından “Tsunamiye Hazır Kent” sertifikası alacak.
