Nöbetçi Eczaneler
İZMİR (İGFA) – Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 1 Ekim 2025’te hayata geçirdiği KURGAN ve VEDAS sistemleri, Türkiye’de faaliyet gösteren işletmelerin vergi kontrolünde ihtilal niteliğinde değişiklikler getiriyor.
Yapay zekâ tabanlı bu sistemler, uydurma evrak kullanımını takip etme ve tedbir alma konusunda mali yapıyı güçlendirmeyi hedefliyor.
Sistemin tüm tarafları, İzmir Hür Bölgesi (İZBAŞ) ve Menemen Ticaret Odası iş birliğiyle düzenlenen konferansta masaya yatırıldı. Türkiye’nin önde gelen mali hukukçularından Prof. Dr. Keramettin Tezcan, aktifliğe katılan işletme sahipleri ve mali müşavirlerle bilgi paylaşımında bulundu.
Prof. Dr. Tezcan, KURGAN’ın temel emelinin mükellefleri “riskli” olarak etiketlemek değil, mal ve hizmet süreçlerine risk puanı atamak olduğunu ve sistemin bir erken ihtar düzeneği olarak çalıştığını tabir etti. Tezcan, sistemin süreçleri tahlil ettiğini, alıcı yahut satıcıya direkt risk puanı vermediğini vurguladı.
Sistemin e-belge üzere anlık bilgilere erişim sağlayarak çalıştığını ve mükelleflerin bilgi isteme yazılarına verdikleri karşılıkların kontrol planlarını dinamik halde etkilediğini belirten Tezcan, şunları kaydetti:
“KURGAN, tek başına bir yazılım projesi değil. Geçersiz doküman düzenlemenin ‘öncül suç’ sayılması, vergi incelemesi ile vergi cürmü soruşturmasının ayrılması ve Rapor Otomasyon Sistemi üzere teknolojik yeniliklerle bütüncül bir stratejinin modülüdür. Sistem, süreçlerin gerçeklikten uzak olmasını, ölçü yahut mahiyet açısından yanlış beyanları ve bağlı mükelleflerle yapılan emsalsiz süreçleri tahlil ederek risk skorları üretir.”
Sistemin, yüksek riskli süreçlere odaklanarak kontrolleri etkinleştirdiğini ve mükelleflerin kendi risk durumlarını kıymetlendirme imkânı bulduğunu söyleyen Tezcan, yapay zekâ ve bilgi madenciliği kullanımıyla ilgili hukuksal sorunsallara da dikkat çekerek, “Vergi mahremiyeti, ferdî bilgilerin korunması ve ticaretin özgürlüğü mevzuları sistemin uygulanmasında değerli bir çerçeve oluşturuyor. Yeni uygulama, Türkiye’nin OECD ülkelerinde yaygınlaşan yapay zekâ tabanlı vergi kontrol sistemlerinin bir modülü olarak, gri listeye dönmemek ve vergiye istekli ahengi artırmak açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor” diye konuştu.