Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan, Edirne başta olmak üzere Trakya’daki çeltik üretimine ait meselelerin ve tahlil tekliflerinin tespit edilmesi, yabanî sulama tekniğinin tesirleri ile alternatif sulama metotlarının araştırılması, devlet takviyelerinin gözden geçirilmesi için TBMM Başkanlığı’na araştırma önergesi sundu.
SÜLEYMAN BEZBAŞ
EDİRNE (İGFA) – Ahmet Baran Yazgan, ayçiçeğinin akabinde çeltik üretimini de TBMM gündemine taşıdı. Edirne’nin çeltik üretiminde başı çektiğini bilgilerle ortaya koyan ve çeltik üretiminin yaklaşık yüzde 40’ını Edirne’nin karşıladığını vurgulayan Yazgan, “Edirne’nin İpsala, Meriç ve Uzunköprü üzere ilçeleri bilhassa verimli çeltik ovalarına sahiptir. Hakikaten sadece İpsala ilçesi, tek başına Türkiye çeltik üretiminin yaklaşık yüzde 18,6’sını gerçekleştirmiştir. Bu datalar Edirne ve etrafının çeltik tarımındaki kritik yükünü açıkça ortaya koymaktadır” dedi.
‘GIDA ARZ GÜVENLİĞİ’ VURGUSU
Tüketim artışı, kuraklık ve ekim alanı daralması üzere etmenlerin ithalat gereksinimi doğurduğunu kaydeden Yazgan, “Bu tablo, çeltik tarımında yaşanan meselelerin ulusal besin arz güvenliği açısından ehemmiyetini ortaya koymaktadır” sözlerini kullandı. Çeltik üretiminin uzun yıllardır yabanî sulama tekniğiyle yapıldığına dikkat çeken Yazgan, “Bu klasik yol, yüksek su tüketimi ile karakterizedir. Uzmanların belirttiğine nazaran 1 kilogram çeltik üretmek için en az 1000 ila 1200 litre su tüketilmektedir. Trakya bölgesinde yalnızca bir üretim döneminde çeltik tarlalarını sulamak için gereken su ölçüsünün en az 178 – 214 milyon metreküp civarında olduğu hesaplanmaktadır. Bilhassa Meriç, Tunca ve Ergene ırmakları havzalarında çeltik tarımı suya ağır formda bağımlıdır. Lakin iklim değişikliği, kuraklık ve su kaynaklarının giderek daralması, sulama prosedürlerinde değişim gereksinimini gündeme getirmiştir” dedi
‘DESTEKLER HAYATİ ÖNEMDE’
Vahşi sulama dışındaki formüllerin de çeltik üretiminde kullanılabileceğine işaret eden Yazgan, şunları kaydetti:
“İklim kriziyle birlikte su kıtlığı riski artarken, çeltik üretiminin sürdürülebilirliği için su verimliliği kural hale gelmiştir. Bu alanda daha kapsamlı araştırmalar yapılarak, damla sulama yahut denetimli sulama tekniklerinin yaygınlaştırılması için gereken adımlar belirlenmelidir. Yırtıcı sulamanın çevresel sonuçları ile çağdaş metotların sağlayacağı çevresel yararlar bilimsel bilgilerle ortaya konulmalıdır. Öte yandan, çeltik üreticileri bilhassa son birkaç yılda artan girdi maliyetlerinin baskısı altındadır. Ziraî girdi fiyatlarındaki süratli artış, üretim maliyetini önemli ölçüde yükseltmiştir. Artan maliyetler ekim kararlarını da etkilemektedir. Bu güç şartlarda çiftçi dayanakları hayati ehemmiyet kazanmaktadır. Edirne ve Trakya’nın çeltik üretimindeki hissesi ve stratejik pozisyonu dikkate alındığında, bölgedeki meselelerin araştırılması ve tahlil tekliflerinin geliştirilmesi büyük değer taşımaktadır. Ayrıyeten devlet takviyelerinin aktifliği ve muhtaçlıklar araştırılmalıdır. Fark ödemesi dayanağının artırılması, girdi takviyelerinin enflasyon karşısında erimemesi için sistemli güncellenmesi değerlidir. Sonuç olarak, Edirne ve Trakya’daki çeltik üretiminin durumu yalnızca bölgesel bir ziraî bahis değil, Türkiye’nin besin arz güvenliği ve su kaynaklarının idaresiyle de yakından ilgilidir.”
