Ülkemizde 1500 yıllık bir tarihe sahip olan ipekböcekçiliği günümüzde eskisi kadar yaygın değil. Ancak ilgilileri tarafından takip ediliyor ve kozaya sahip çıkmak için çalışmalar yapılıyor. Bursa bu çalışmaların önemli merkezlerinden. İpekçiliği Geliştirme Derneği Başkanı İbrahim Koca, “Valilik, İl Tarım Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Orman Bölge Müdürlüğü, Koza Birlik ile ipek böcekçiliği gelişsin diye ilaçsız tarımın olduğu yerler arşivlenerek, dut ağaçları ekerek tekrar kırsaldaki insanlarımızı bilinçlendirerek ipek böcekçiliğinin gelişmesini yaygınlaştırmaya çalışıyoruz.” dedi.
BEYZA KARAKUŞ / BURSA İGD MEDYA AKADEMİSİ
BURSA (İGFA) – İpekböceği yetiştiriciliği Dünya’daki ekonomik gelişmelerden olumlu veya olumsuz etkileniyor. Ülkemizde de 90’lı yıllardan sonra süregelen politikalar ipek böceği yetiştiriciliğini etkiledi. Ancak hem tüketici tarafında hem üretici tarafında istek ve talepler günümüze kadar devam etti. Çeşitli kurum ve kuruluşlar ipekböcekçiliğini yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmalar yürütüyor.
Bu kuruluşlardan biri de Bursa’da bulunan İpekçiliği Geliştirme Derneği. Dernek bünyesinde hem geleneksel türk el İşi çalışmalarına, hem de ipekböceği yetiştiriciliğine dair çalışmalar yapılıyor.
İpekçiliği Geliştirme Derneği Başkanı İbrahim Koca, poliyesterin üretimi sonucu ipeğe gösterilen değerin düştüğünü, ipek ipliğin tedariki noktasında sıkıntıların olduğunu ve bu alanda çalışmalara ihitiyaç olduğunu farkettiklerini ve derneği kurduklarını ifade ediyor.
“POLYESTER ÇIKINCA İPEĞİN DEĞERİ DÜŞMÜŞ VE BURSA’DA KOZACILIK AZALMIŞTI”
1981 yılında Aynalı Çarşı içerisinde bulunan Karagöz dükkanında ustasının koleksiyonlarını dizip bakımlarını yaparken iğne oyası ile tanışan İbrahim Koca, “Ustamdan ne öğrendiysem bu işte devam ettirmeye çalıştım. Müşteriler de insana işiyle ilgili yeni ufuklar açıyor. Onlardan öğrendiğim şeyleri takip ederken iğne oyası merakım başladı. İğne oyası merakım başlayınca da hangi malzemeler kullanılıyor merak ettim. Daha sonrasında ise bu malzemelerin tedariki konusunda sıkıntıların olduğunu öğrendim. Bu malzemelerin en başında da ipek iplik geliyor. Polyester çıkınca zaten ipeğin değeri düşmüş ve Bursa’da kozacılık azalmıştı. Biz de Bursa’da ipekçilik gelişsin diye İpekçiliği Geliştirme Derneği kurduk.” dedi.
“DERNEK SAYESİNDE İĞNE OYASI İSMİ DE TESCİLLENMİŞ OLDU”
2009 ve 2010 yılları arasında da Japonya’da bulunan İbrahim Koca, “Orada Japon koleksiyoncu Ikumi Nonaka ile birlikte iğne oyası sergisi açtık ve bunun da Japonya insanlarına iğne oyasını tanıtmak sevdirmek ve ülkemize davet etmek açısından bir vesile oldu. Sonrasında ise Japonya’da İğne Oyası Derneği kuruldu. Dernek sayesinde iğne oyası ismi de tescillenmiş oldu. Japonya’da hatırı sayılır iğne oyası yapan insan var şuanda.” İfadelerini kullandı.
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜE SANDIKLARDAN AKTARILMIŞ İĞNE OYASI KÜLTÜRÜ
Türk el sanatlarında iğne oyası motif ve renklerindeki çeşitlilik, oyaların taşıdıkları anlamlar ile sessiz bir iletişim aracıydı. Öyle ki her rengin bir anlamı, her işlemenin dile geldiği bir duygu vardı. Geçmişten günümüze, gelecek nesillere sandıklardan aktarılan bir kültür olarak yorumluyor İbrahim Koca iğne oyasını.
2019 senesinde Bursa Büyükşehir Belediyesi desteğiyle 1. İğne Oyası Festivali düzenlendi. Geçtiğimiz yıllarda ise İbrahim Koca’nın Japon koleksiyoncu İkumi Nonaka ile öncü oldukları uluslararası nitelikte bir sergi yapıldı. İğne oyasına Japonların çok büyük ilgi duyduğunu belirten Koca, “Yarışmaya katılan ve dereceye giren Japon dostlarımızın yapmış oldukları iğne oyası ürünler var. Hatta iyi derece ödül alan Japonlar dostlarımız var.” dedi. Koca, ülkemizdeki turizm faaliyetlerinin çeşitliliği ve gelişimi açısından da düzenlemiş oldukları iğne oyası festivallerinin iyi bir potansiyel olduğunu ifade etti.
KOZADAN MÜFREDATTA DA BAHSEDİLECEK
30 sene öncesine kadar Türkiye’de hatırı sayılır koza yetiştiriciliği yapıldığını ve Bursa’nın bunun merkezi konumunda olduğunu fakat üretimin son yıllarda azaldığını belirten Koca; yanlış politikalar, ilaçlı tarımların yapılıyor olması ithalatın serbest kalması ve suni ipeğin bulunması ipekböcekçiliğinin gerilemesine sebep olduğunu kaydetti. Koca, şuanda bile ipekçiliğin gelişmesi için çalışmalara devam ettiklerini, fakat kozanın yetişmesi için ilaçlı tarım yapılmayan, dut ekilebilecek arazilere ihtiyaç olduğunu belirtti.
Türkiye’de koza yetiştirilebilen bölgelerle ilgili alan çalışmalar yaptıklarını aktaran İbrahim Koca, bu anlamda önemli bir coğrafyaya sahip olduğumuzu dile getirdi. Valilik, İl Tarım Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Orman Bölge Müdürlüğü, Koza Birlik ile ipekböcekçiliği gelişsin diye ilaçsız tarımın olduğu yerler arşivlenerek, dut ağaçları ekerek tekrar kırsaldaki insanlarımızı bilinçlendirerek ipekböcekçiliğinin gelişmesini yaygınlaştırmaya çalıştıklarını söyledi.
ORGANİK GİYSİLERE OLAN İLGİ BİR FIRSAT
Dünyada şuanda organik tarım ve organik giysilere yönelik bir talep artışı olduğundan bahseden İbrahim Koca, “Doğalolan her şey kullanım açısından da en rahat en kullanılabilir olandır. Bu yüzden de ipekböcekçiliğini geliştirmek doğal elyaflar çıkartmak daha katkı sağlayacaktır ülkemiz açısından da.” dedi.
