Mardin’in taşları dizilerin yalanlarıyla çatırdıyor! Gerçek kültür nerede?

Şehmus EDİS / MARDİN (İGFA) – Mardin, 2000’li yıllardan bu yana 9 dizi ve 6 sinemaya mesken sahipliği yaptı.

Sıla (2006-2008), Hercai (2019-2021) ve Bir Bulut Olsam (2010) üzere üretimler, Midyat konakları ve Savur köyleriyle kenti bir sinema platosuna çevirdi.

Süleyman Demirel Üniversitesi’nin 2017 araştırmasına nazaran, halkın yüzde 70’i dizilerin turizme ve iktisada katkı sağladığını kabul ederken, yüzde 60’tan fazlası, kültürün yanlış aktarılmasından ve ömür stillerinin abartılmasından şikayetçi.

Diziler, kan davaları, ensest alakalar ve silahlı cenaze sahneleriyle Mardin’in Süryani, Arap, Kürt ve Türk ögelerinin barışçıl birliğine gölge düşürüyor.

UZAK KENT DİZİSİ TARTIŞMALARI ALEVLENDİRDİ

11 Kasım 2024’te başlayan Kanal D dizisi Uzak Kent, cenaze sahnesinde toplu silah atışıyla reaksiyon çekti. STK’lar, “Bu cehalet yahut makus niyet. Mardin’in müsamaha kültürü yerine şiddet pompalanıyor” diyerek dizilere gerçek kültürü yansıtma daveti yaptı.

DEVA Partisi Mardin Vilayet Lideri Kadir Kerimoğlu, “Dizilerde Mardin’in ruhu yok, yalnızca şive var. Silahlı çatışmalar, Mardin’in müsamahasını yansıtmıyor. Senaristler ve direktörler, gerçek hayat kıssalarına ve örf-adetlere dikkat etmeli” dedi.

GEÇMİŞTEN GELEN ELEŞTİRİLER

Tepkiler yalnızca “Uzak Şehir” dizisi ile sonlu değil. “Kadim Dostum” dizisi için Mardin Artuklu Üniversitesi İlahiyat Dekanı Prof. Dr. Ahmet Ağırakça, “Sahneler kurgu, Mardinli ailelerle alakasız. RTÜK durdursun!” demişti. Coca-Cola reklamı tartışmasında da STK’lar, boykot eserlerinin kültürle bağdaşmadığını belirtmişti. Lokal halk, “Turist geliyor ancak kimliğimiz kayboluyor” diyerek isyan ederken, bir vatandaş, “Bizi ‘kanlı aileler’ diye damgalıyorlar. Gerçek kentlerin kültürünü yansıtın” davetinde bulundu.

ÇÖZÜM TEKLİFLERİ: LOKAL DANIŞMANLIK VE ANTROPOLOG DENETİMİ

Bazı vatandaşlar, Berivan (1999) üzere eski dizilerin kültürel çeşitliliği daha uygun yansıttığını düşünüyor. Teklifler ortasında yapımcıların lokal danışmanlarla çalışması, senaryoların antropolog kontrolünden geçmesi var.

“Mardin Işığı söndürülmesin, gerçekle parlasın” diyen mahallî halkın, RTÜK ve üretimcilere da daveti da, “Reyting için Mardin kültürü kurban etmeyin. Tahminen bir gün, Mardin’in gerçek öyküsü, müsamaha, müzik ve kardeşlik ekrana taşınır. O taş meskenler, yalnızca dekor değil; binlerce yıllık bir medeniyetin nefesi. Onu boğmayın” diyerek yansılarını ortaya koydu.