Nilüfer Belediyesi’nin “Tematik Buluşmalar” söyleşisinde “Müzik, bazen iktidarın sesi olur, bazen de sessizlerin çığlığı…” diyen Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı, müziğin toplumsal normları ve sessizliği bile siyasete dönüştüren gücüne dikkat çekti.
BURSA (İGFA) – Nilüfer Belediyesi’nin düzenlediği “Tematik Buluşmalar” söyleşisine konuk olan Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Türk Müziği Anasanat Kolu Lideri Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı, müziğin yalnızca bir sanat formu olmadığını, birebir vakitte toplumsal normları, kimlikleri ve iktidar bağlarını şekillendiren politik bir araç olduğunu söyledi.
Nilüfer Belediyesi tarafından düzenlenen “Tematik Buluşmalar” söyleşilerinin bu ayki konuğu BUÜ Türk Müziği Anasanat Kolu Lideri Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı oldu. Nazım Hikmet Kültürevi’nde düzenlenen “Müziğin Sessiz Siyaseti” başlıklı söyleşiye, sanatseverler ve akademisyenlerin yanı sıra Nilüfer Belediye Lider Yardımcısı Okan Şahin ve Nilüfer Belediye Meclis Üyesi Demirhan Aslan da katıldı. Prof. Dr. Varlı söyleşide, müziğin duyulmayan istikametlerini ve toplumsal tesirlerini anlattı.
“MÜZİK HER VAKİT POLİTİKTİR”
“Müziğin salt ses sanatı olarak görülmesi, onun toplumsal tesirini gölgede bırakıyor” diyen Prof. Dr. Varlı, müziğin tarih boyunca politik bir araç olduğunu belirtti. Varlı, müziğin toplumsal norm oluşturma, kültürel hafızayı taşıma ve kimlik inşasında kritik bir rol oynadığını lisana getirdi.
Müziğin yalnızca kişisel bir söz biçimi olmadığını söyleyen Prof. Dr. Varlı, “Müzik, bir toplumun fikir biçimini, pahalarını, hatta iktidar münasebetlerini şekillendiren bir güce sahiptir. Bir ezgi, farkında olmadan bizi muhakkak bir kanıya yaklaştırabilir. Bu nedenle müzik, toplumsal normların üretimi, dolanımı ve meşrulaştırılmasında güçlü bir araçtır” dedi.
SESSİZLİĞİN İKİ YÜZÜ
Söyleşide sessizlik kavramına da değinen Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı, sessizliğin hem olumlu hem olumsuz istikametlerine dikkat çekti. “Sessizlik, insanın kendinin farkına varması üzere olumlu durumları içerirken, Gazze’de yaşananlara sessiz kalınması üzere durumlarda kabahat haline dönüşebiliyor” diyen Varlı, sessizliğin bazen güçsüzlere dayatılan bir konuşma eksikliği, bazen de tahakküme karşı bir direniş biçimi olabileceğini tabir etti.
Müziğin hegomanya üretmesi konusuna Gramsci, Adorno üzere düşünürlerin bu husustaki çalışmalarına atıfta bulunarak açıklamalarda bulunan Varlı, yerli ve yabancı modüllerle müzikle üretilen toplumsal normları açıkladı.
“EN DERİN MANA SESSİZLİKTE SAKLI”
Prof. Dr. Varlı, müziğin toplumsal dinamiklerle olan alakası hakkında ise şunları söyledi: “Müzik, sesin sanatıdır lakin bazen en derin mana sessizlikte gizlidir. Toplumda da tıpkı müzikte olduğu üzere ses ve sessizlik yan yanadır. Kimi sesler duyulur, kimileri bastırılır. Bu durum rastgele değildir. Her sessizlik bir politik tercihin, iktidar alakasının sonucudur. Müzik ise bu sessizlikle bazen uzlaşır, bazen çatışır, bazen de onu fark ettirmeden deşifre eder.”
Katılımcıların sorularını da yanıtlayan Prof. Dr. Özlem Doğuş Varlı’ya söyleşinin sonunda Nilüfer Belediye Lider Yardımcısı Okan Şahin günün anısına ikram verdi.
