Trabzon Büyükşehir Belediyesi, “Trabzon Mutfağı Ömür Uzatır” vizyonuyla yürüttüğü UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Gastronomi Şehri adaylığıyla turizm, yerel üretim ve gastronomi ekonomisi için yeni bir kalkınma modeli ortaya koyuyor.
Toplantıda, UNESCO adaylığının yalnızca bir unvan hedefi olmadığı vurgulandı. Trabzon’un yüzlerce yıllık gastronomi mirasını uluslararası ölçekte görünür kılacak, kültürel mirası ekonomik değere dönüştürecek stratejik bir kalkınma vizyonu olduğu ifade edildi.
Trabzon’un tarih boyunca İpek Yolu’nun Karadeniz’e açılan kapısı olduğu belirtildi. Deniz, yayla, dağ ve orman kültürünün aynı sofrada buluştuğu kendine özgü mutfak yapısıyla dünyanın sayılı gastronomi miraslarından birini oluşturduğu ifade edildi.
Hamsi kültürü, mısır temelli mutfak geleneği, fermente ürünler ve yayla süt ürünleriyle şekillenen Trabzon mutfağının özgün yapısı; coğrafi işaretli ürünleri, köklü işletmeleri ve yaşayan üretim kültürüyle birlikte değerlendirildi.
Ayrıca Mehmet Akif Şen’in ‘Gelenekten Geleceğe Trabzon Mutfağı (Kültürel Değerler ve Geleneksel Lezzetler)’ adlı eserinin bu mirasın kayıt altına alınmasında önemli bir kaynak olduğu belirtildi.
Toplantıda, Trabzon’un Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen 15 coğrafi işaretli ürüne sahip olduğu ifade edildi. Bunlardan 9’unun gastronomi alanında bulunduğu aktarıldı.
Akçaabat Köftesi, Trabzon Kuymağı, Vakfıkebir Ekmeği, Vakfıkebir Külek Peyniri, Tonya Tereyağı, Hamsiköy Sütlacı, Sürmene Pidesi, Arsin Foşa Fındığı ve Yomra Elması’nın yalnızca yöresel ürünler değil, aynı zamanda Trabzon’un kültürel hafızasını ve üretim gücünü temsil eden önemli ekonomik değerler olduğu aktarıldı.
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, “Bu adaylık bir tanıtım kampanyası değil, Trabzon’un yüzlerce yıllık gastronomi mirasını dünya kültür haritasına taşıyacak bir kültür diplomasisi hamlesidir. Hedefimiz yalnızca UNESCO unvanını almak değil; gastronomiyi turizmden tarıma, yerel üretimden kültürel mirasa kadar uzanan sürdürülebilir kalkınma modelinin merkezine yerleştirmektir. Trabzon’u yalnızca doğal ve tarihi güzellikleriyle değil, mutfağıyla da dünyanın tercih edilen destinasyonlarından biri haline getirmeyi amaçlıyoruz.” dedi.
Başkan Genç, adaylık sürecinin temel anlatısının “Trabzon Mutfağı Ömür Uzatır” olduğunu belirterek, bunun bilimsel verilerle desteklenen bir yaklaşım olduğunu ifade etti. TÜİK verilerine göre Trabzon’un, 80,3 yıllık doğuşta beklenen yaşam süresiyle Türkiye’nin en uzun yaşam beklentisine sahip ili olduğunu belirten Genç, Karadeniz beslenme kültürünün modern uzun ömür araştırmalarıyla örtüştüğünü ve Trabzon’un UNESCO ağına “Karadeniz Uzun Ömür Kodu” kavramını kazandırmayı hedeflediğini aktardı.
Toplantıda Trabzon mutfağının bilimsel envanterinin hazırlanacağı açıklandı. Dijital gastronomi arşivinin oluşturulacağı, Trabzon Gastronomi Akademisi’nin kurulacağı, her yıl uluslararası Trabzon Gastronomi Festivali’nin düzenleneceği ve UNESCO Gastronomi Şehirleri arasında ortak projelerin geliştirileceği ifade edildi.
UNESCO Gastronomi Şehri unvanının Trabzon’un uluslararası turizm rotalarındaki görünürlüğünü artıracağı vurgulandı. Gastronomi odaklı seyahatleri güçlendireceği ve yerli-yabancı ziyaretçi sayısına katkı sağlayacağı; bunun da konaklama, yeme-içme, tarım, yerel üretim, lojistik, perakende ve hizmet sektörlerinde ekonomik hareketliliği artıracağı ifade edildi.
…
